Piazzi, Bessel i równanie osobiste

Piazzi

Giuseppe Piazzi (16 lipca 1746 – 22 lipca 1826) rodem z Ponte w Valteline, opat zakonu Teatynów, został w r. 1780 profesorem Matematyki wyższej w Palermie i spędził większą część życia w Obserwatorium, które założył w tym mieście w roku 1789. Dozorował on budowy Obserwatorium, które wzniesiono w Neapolu w roku 1817, był po tym dyrektorem tegoż Obserwatorium i umarł w nim. W roku 1803 został wybrany na członka korespondenta, a w roku 1817 na zagranicznego towarzysza Akademii Nauk w Paryżu.

Odkrycie Cerery nie jest dla Piazzi’ego jedynym tytułem do sławy; astronom ten wydał katalog 6784 gwiazd, których położenia dane są na rok 1800; najpoprawniejszym jest wydanie z r. 1814. W roku 1802 dokonał z powodzeniem obserwacji nad zmianą pochyłości ekliptyki, a w roku 1805 – badań nad paralaksą roczną kilku gwiazd głównych.

Bessel

Fryderyk-Wilhelm Bessel (23 lipca 1784 – 17 marca 1846), rodem z Minden w Westfalii, poświęcił się początkowo zajęciom handlowym, które porzucił w r. 1805, by wejść w charakterze asystenta do Obserwatorium w Lilienthal pod Bremą i oddać się tam pracom astronomicznym pod kierunkiem Schrotera, któremu został polecony przez Olbersa. Mianowany w 1810 profesorem Astronomii w Królewcu, kierował on w 1812 budową nowego Obserwatorium w tym mieście. Dzieło jego pt. „Fundamenta Astronomiae” (1818) zawiera katalog 36 gwiazd głównych, odniesionych do równika i do punktu równonocnego wiosennego. W latach od 1821 do 1833 robił on obserwacje pomiędzy 15 stopni zboczenia południowego, a 45 stopni zboczenia północnego, celem oznaczenia położeń 62500 gwiazd aż do 9-ej wielkości. W r. 1812 został członkiem zagranicznym Akademii Nauk w Berlinie; w roku 1816 członkiem korespondentem, a w 1840 towarzyszem zagranicznym Akademii Nauk w Paryżu. W celu uprzystępnienia wiedzy szerszemu ogółowi, miewał w Królewcu wykłady publiczne, które Schumacher wydał pt. „Odczyty popularne”.

Równanie osobiste

Bessel i Schumacher dali metodę, opartą na rachunku prawdopodobieństwa, umożliwiającą otrzymanie niezmiernie wielkiej dokładności w obserwacjach. Bessel wprowadził w r. 1823 poprawkę błędu osobistego, zwaną równaniem osobistym, tj. poprawkę części stałej błędu, jaki popełnia dany astronom we wszelkiego rodzaju obserwacjach. Gauss w r. 1835 zajmował się również równaniem osobistym.